Idea

Jedna zmiana, wiele znaczeń. Jaką zmianę mamy na myśli? 
Podczas tworzenia Pakunku towarzyszył nam szereg idei związanych z ochroną środowiska naturalnego. Dlaczego? Mieszkając w wielkich miastach, albo i tych mniejszych, z daleka od Bieszczad, Puszczy Amazońskiej i rezerwatów przyrody, mogłoby się wydawać, że nie mamy z naturą wiele wspólnego. Tymczasem odciskamy na niej większe piętno niż zdajemy sobie sprawę. Antropocen – to obecna epoka geologiczna, która wskazuje na wpływ działalności człowieka na środowisko naturalne w globalnej skali. Zdominowaliśmy Ziemię i jej naturalne procesy, jesteśmy odpowiedzialni za aktualny kryzys klimatyczny i jego stale pogłębiający się stan. Jednak to nie oznacza, że nie możemy temu przeciwdziałać.
Co jest nie tak?
Krótkowzroczność rządów, lekkomyślna eksploatacja surowców i niewłaściwe zarządzanie odpadami – to działania, których skutki doświadczamy dziś. Kiedy w ubiegłym wieku powstawały tworzywa sztuczne, postrzegano je jako dobrodziejstwo. Do 2017 roku wyprodukowaliśmy 8,3 mld ton plastiku, z czego recyklingowi poddano zaledwie 9%, a około 80 tys. ton tworzy Wielką Pacyficzną Plamę Śmieci dryfującą po północnych wodach Oceanu Pacyficznego.


Ziemia pod ciężarem śmieci
Wielka Pacyficzna Plama Śmieci to dryfujące skupisko odpadów ukształtowane przez prądy morskie, wielkością równe sześciokrotnej powierzchni Polski. Plama składa się z tworzyw sztucznych, które nie ulegają rozkładowi, lecz rozpadają się na mniejsze kawałki i mikroplastik, tworząc zawiesinę na wodzie. Niestrawne elementy plamy zabijają rocznie około 100 000 ssaków, blokując ich układy pokarmowe. Mikroplastik często zawarty jest także w środkach do prania oraz kosmetykach, przedostając się z naszych łazienek przez ścieki, spływa rzekami do oceanów.


Śmieci opanowały nie tylko oceany. Nadmorskie plaże, rzeki, lasy i ulice miast toną w plastiku. Wiecznie piętrzące się wysypiska zostaną z nami na tysiące lat w nienaruszonym stanie. Wchodząc do sklepu zerknij na półki – ile plastikowych opakowań widzisz?
Plastik niesie za sobą konsekwencje nie tylko w postaci zanieczyszczenia odpadami. Podczas jego produkcji wytwarza się znaczne ilości dwutlenku węgla (CO2), którego emisja w atmosferze stale wzrasta, nasilając tym samym zjawisko globalnego ocieplenia. Obecnie zaobserwować można problem pierwszych migrantów klimatycznych, uciekających z terenów, które stały się niezdatne do życia. Występujące na nich klęski żywiołowe, takie jak długie i ostre susze czy powodzie, wywołują epidemie głodu. Ocieplenie klimatu prowadzi do kryzysów gospodarczych, konfliktów społecznych, upadku rolnictwa i wielu innych zagrożeń. Do 2050r. liczba uchodźców klimatycznych ma sięgnąć od 150 do nawet 300 mln, na co nie jesteśmy zupełnie przygotowani.

Co my możemy zrobić?

Czy każdy z nas jest w stanie zrobić coś, żeby zmienić obecną sytuację? Oczywiście, że tak, a możliwości jest wiele. Doskonale przedstawia je idea Zero Waste.

 


Zero Waste to styl życia polegający na generowaniu możliwie jak najmniejszej ilości odpadów oraz zanieczyszczeń tak, aby zminimalizować związane z nimi zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Głównym założeniem idei jest wykorzystywanie dostępnych już materiałów, odzyskiwanie ich i ponowne użytkowanie, opierając gospodarkę na obiegu zamkniętym. Zero Waste określa 5 zasad:

    • Refuse (odmawiaj) nie przyjmuj rzeczy, których tak naprawdę nie potrzebujesz i nie wykorzystasz w żaden sposób, a są jednocześnie zagrożeniem dla środowiska, np. ulotki, reklamowe gadżety czy plastikowe słomki. Możesz także w miarę możliwości odmówić sobie m.in. poruszania się autem i wybrać bardziej ekologiczne środki transportu.

    • Reduce (ograniczaj) zastanów się czy faktycznie korzystasz z wszystkich rzeczy, które posiadasz i spróbuj zminimalizować ich ilość – nie wyrzucaj, lecz sprzedaj, wymień się lub oddaj. Zanim kupisz coś nowego pomyśl o tym, czy jest Ci to niezbędne oraz czy możesz pozyskać dany przedmiot z drugiej ręki, pożyczyć bądź wynająć. Wybieraj dobre jakościowo produkty, aby mogły posłużyć Ci jak najdłużej.

    • Reuse (wykorzystaj ponownie) – korzystaj z przedmiotów wielokrotnego użytku, takich jak butelka na wodę, materiałowa torba czy stalowe słomki. Zabierz na zakupy własne pudełko i woreczek, aby uniknąć jednorazowych opakowań. Daj drugie życie rzeczom, które mogłyby trafić do kosza. Pobudź swoją kreatywność i baw się przy tym dobrze! Ze zużytej żarówki zrób bombkę, z aluminiowej puszki po groszku stwórz stojak na kredki.

    • Repair (naprawiaj) Redukuj liczbę generowanych odpadów oddając w pierwszej kolejności zepsuty sprzęt na gwarancję. Zgłaszaj reklamacje w razie wadliwych towarów. Zleć odnowienie Twoich ulubionych butów bądź poproś znajomego majsterkowicza o odratowanie słuchawek. Poszukaj porad w Internecie i spróbuj naprawić coś sam!

    • Recycle/Rot (segreguj i przetwarzaj, kompostuj) – Kiedy żadna z powyższych opcji się nie sprawdza, oddaj przedmiot do recyklingu, umieszczając go odpowiednio w przeznaczonym do tego kontenerze. Pamiętaj jednak, że nie jest to idealne rozwiązanie, ponieważ odzyskany zostanie tylko niewielki procent tworzywa. Odpadki organiczne odkładaj do kompostownika, a potem spraw radość swoim roślinkom nawożąc je!